strona główna kontakt
oferta nasze realizacje kopie monet opakowania krążki mennica kłodzka współpraca o mennictwie kontakt

















Mennictwo,
to dział rzemiosła, zajmujący się produkcją monet kruszcowych, w zorganizowanych w tym celu warsztatach menniczych. Personel mennicy zasadniczo składał się z kilku mincerzy, mincmistrza rytownika grawerującego na tłokach menniczych wyobrażenie monety, rachmistrza a także wardajna - kontrolera probierczego. Pierwsze techniki produkcji polegały na wybijaniu monet za pomocą tłoków menniczych pomiędzy którymi umieszczano przygotowany metalowy krążek. Tłoki były uderzane kilkukilogramowym młotem lub, w przypadku grubszych i większych monet, przy użyciu ciężkiego kafara podciąganego pionowo na prowadnicach i opuszczanego w dół na tłoki mennicze. Techniki te przetrwały aż do XVIII wieku. Pierwsza maszyna mennicza została wynaleziona ok. 1570 roku przez Hansa Supla z mennicy w Królewcu. Wytłaczała ona za pomocą wyrytowanych walców jednocześnie kilka monet naraz. Wiek XVIII przyniósł kolejny wynalazek, jakim była mennicza prasa śrubowa, umożliwiająca dokładne tłoczenie większych monet oraz tak rozpowszechnionych w sztuce barokowej medali.

Organizacja produkcji w mennicach
rozpoczynała się od zebrania odpowiedniej ilości kruszcu srebra i miedzi, które przetopione w odpowiednich proporcjach tworzyły tzw aliaż czyli stop metali. Gotowy stop mający kształt pręta, rozkuwano na odpowiedniej grubości blachę, z której wycinano mające właściwą średnicę i wagę krążki. Przed finalnym ukształtowaniem blachy jak i po wycięciu z niej krążków, materiał poddawany był procesowi glijowania, czyli wyżarzania. Utwardzony podczas kucia metal utrudniałby dokładne odwzorowanie awersu i rewersu tłoków menniczych na monetach. Podczas obróbki w wysokiej temperaturze krążki przybierały ciemne zabarwienie. Powstałe w wyniku tego tlenki usuwano zanurzając krążki w miedzianym naczyniu z roztworem soli i kamienia winnego. Po wyjęciu, krążki mennicze były już gotowe do wybicia monet.

Początki pierwszego warsztatu menniczego
na ziemiach polskich sięgają lat dziewięćdziesiątych X wieku. Wówczas, za panowania Mieszka I, rozwój gospodarczy, społeczny i polityczny kraju umożliwił rozpoczęcie produkcji rodzimych monet kruszcowych. Pierwsze mennice powstały w Krakowie, Poznaniu, Gnieźnie i Wrocławiu. Z lewej moneta Mieszka I z widocznym szczytem kaplicy, która symbolizuje chrześcijaństwo przyjęte przez Polskę w 966 roku.. Po prawej stronie denar Bolesława Chrobrego emitowany tuż po zjeździe gnieźnieńskim w 1000 roku. Napis „POLONIE” w otoku monety jest pierwszym zapisem nazwy Polski, jaki znamy, starszym od zapisów w kronikach i dokumentach.

Źródło: Józef Andrzej Szwagrzyk
Pieniądz na ziemiach polskich X-XX w.





Mincerze przy pracy.
Freski z kościoła Św. Barbary
w Kutnej Horze z drugiej połowy XV w.






Denary pierwszych Piastów.

strona główna kontakt

projekt: Piotr Wiaderny | © 2008 wiaderny.net